Các vườn quốc gia liên tỉnh chịu nhiều áp lực từ phát triển du lịch, khai thác tài nguyên và sử dụng đất
Theo bộ, sau khi Vườn quốc gia Ba Vì được Thủ tướng quyết định chuyển giao về UBND thành phố Hà Nội quản lý, thì hiện nay bộ đang trực tiếp quản lý 5 vườn quốc gia gồm Tam Đảo, Cúc Phương, Bạch Mã, Yok Đôn và Cát Tiên với diện tích gần 270.000ha, chỉ chiếm khoảng 12% diện tích rừng đặc dụng của cả nước.
Đây là các vườn quốc gia có diện tích phân bố trên nhiều tỉnh, thành là trung tâm đa dạng sinh học quan trọng bậc nhất của Việt Nam, là trung tâm cứu hộ, bảo tồn, nhân nuôi sinh sản, tái thả và phục hồi quần thể động vật hoang dã cấp quốc gia.
Đồng thời là địa bàn triển khai nhiều chương trình quốc gia về bảo tồn thiên nhiên, giảm phát thải khí nhà kính, REDD+, phục hồi hệ sinh thái và nghiên cứu khoa học.
Bộ nhấn mạnh các vườn quốc gia liên tỉnh thường chịu nhiều áp lực từ phát triển du lịch, hạ tầng, khai thác tài nguyên và sử dụng đất. Việc duy trì quản lý ở cấp bộ giúp bảo đảm mục tiêu bảo tồn lâu dài, giữ vững tính toàn vẹn hệ sinh thái và cân bằng giữa phát triển kinh tế - xã hội với bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
"Việc tiếp tục duy trì mô hình quản lý tập trung, thống nhất đối với các vườn quốc gia không chỉ xuất phát từ yêu cầu bảo đảm tính toàn vẹn của hệ sinh thái, nâng cao hiệu quả bảo tồn và phát huy các giá trị đặc biệt của vườn, mà còn góp phần thực hiện các chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái tự nhiên, quản lý bền vững tài nguyên thiên nhiên và phát triển đất nước theo hướng xanh, bền vững" - bộ nêu quan điểm.
Đàn bò tót ở Vườn quốc gia Cát Tiên - Ảnh: HOÀNG TRUNG
Voọc mông trắng ở Vườn quốc gia Cúc Phương - Ảnh: VQG Cúc Phương
Ninh Bình, Huế muốn quản lý toàn bộ vườn quốc gia Cúc Phương, Bạch Mã
Vừa qua, bộ cũng lấy ý kiến UBND các tỉnh, thành phố có diện tích các vườn quốc gia liên tỉnh thuộc bộ quản lý, gồm Thái Nguyên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Ninh Bình, Thanh Hóa, Đà Nẵng, Huế, Đắk Lắk, Lâm Đồng và Đồng Nai.
Bộ đưa ra 3 phương án để các địa phương liên quan 5 vườn quốc gia do bộ quản lý gồm: tiếp nhận toàn bộ vườn quốc gia, tiếp nhận một phần diện tích trên địa phương mình hoặc bộ tiếp tục quản lý.
Đối với Vườn quốc gia Tam Đảo, Yok Đôn, các tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Lâm Đồng và Đắk Lắk thống nhất lựa chọn phương án để bộ tiếp tục quản lý.
Đối với Vườn quốc gia Bạch Mã, thành phố Huế muốn tiếp nhận toàn bộ vườn song thành phố Đà Nẵng lựa chọn phương án để bộ tiếp tục quản lý.
Tương tự, đối với Vườn quốc gia Cúc Phương, tỉnh Ninh Bình lựa chọn phương án tiếp nhận toàn bộ diện tích vườn. Còn hai tỉnh Phú Thọ và Thanh Hóa thống nhất lựa chọn phương án để bộ tiếp tục quản lý.
Riêng Vườn quốc gia Cát Tiên đã được Thủ tướng kết luận trình Chính phủ xem xét ban hành Nghị quyết chuyển giao Vườn quốc gia Cát Tiên về UBND thành phố Đồng Nai quản lý.
Từ những phân tích, đánh giá nêu trên, căn cứ vào đề nghị của các địa phương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường kính đề nghị Chính phủ, Thủ tướng giao bộ chủ trì thực hiện chuyển giao Vườn quốc gia Cát Tiên về địa phương quản lý.
Tiếp tục giao bộ quản lý thống nhất và ổn định đối với các vườn quốc gia: Cúc Phương, Tam Đảo, Bạch Mã và Yok Đôn như hiện nay.
